مطالب توسط ایران نامگ

اخراجی‌ها: نقش «لات» در ساخت «مرد ایدئال» گفتمان جمهوری اسلامی

تصویری که سینمای پیش ‌از ‌‌انقلاب، مشخصاً از سال 1348 با اکران قیصر (مسعود کیمیایی، 1348)، از مردانگی ایدئال یا قهرمان ارائه می‌کرد، مبتنی بود بر مؤلفه‌های جهان اجتماعی لات‌ها و لوطی‌های[1] محله‌های سنتی جامعۀ شهری ایران و مشخصاً جامعۀ شهری تهران.[2] واژۀ لوطی معرف جاهلی کلاه‌مخملی‌ است که در حدود محله و بعضاً شهر […]

پیشگفتار

بی‌تردید عباس کیارستمی یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین فیلمسازان تاریخ سینمای دنیاست. فیلم‌های کیارستمی هر کدام رویکردی نوآورانه به حیطۀ فیلمسازی زمان خود داشته و نگاهی نو به دنیای پیرامون را برای بیننده به ارمغان آورده‌اند. فیلم‌های کیارستمی دربارۀ کودکان در اواخر دهۀ 1980 میلادی و پس از آن به کانون اصلی فیلم‌های هنری صنعت […]

فرهنگ و دموکراسی

دموکراسی یا حقیقت محصول بحث‌هایی بود که طی اقامتم در ایران و حین تدریس در دانشکدة علوم اجتماعی دانشگاه تهران در سال 1378 با روشنفکران، استادان و دانشجویان داشتم. هر چند این کتاب اولین اثری بود که از من در ایران به چاپ می‌رسید، خوشبختانه مباحث کتاب با نقد و بررسی‌های مفیدی روبه‌رو شد و […]

برآمد و فروشُدِ علم در اسلام

جان والبریج[1] از 1550 تا 1700 میلادی، در اروپای غربی رویکرد شگفت‌آوری نسبت به علم پدید آمد که فرایند آن انقلاب علمی نام گرفت. پیش از آن، علم با آنچه از زمان یونان دانسته بود فرقی نداشت: نظامی فکری بود که بیشتر بر پایۀ نظرسازی (تئوری) بنا شده بود تا تجربه و کند و بی‌توجه […]

چالش‌های سرمایه‌داری خانوادگی در دورۀ پهلوی: دهه‌های 1320-1350

علی‌اصغر سعیدی <Ali Asghar Saeidi <saeidi@ut.ac.ir (دانش‌آموختۀ جامعه‌شناسی اقتصادی کالج رویال هالووی، دانشگاه لندن، ۱۳۷۸) دانشیار جامعه‌شناسی اقتصادی در دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران و مدیر مؤسسۀ تحقیقات تعاون آن دانشگاه است. از سال ۱۳۷۸ تا سال ۱۳۸۲، در مقام همکار تحقیقاتی به پژوهش در زمینۀ تاریخ شفاهی اقتصادی ایران در مرکز مطالعات خاورمیانۀ دانشگاه لندن […]

پر پرواز و پای پویایی: گفت‌وگویی با احمد کریمی حکاک

فاطمه شمس شاعر، مترجم و استادیار ادبیات معاصر دانشگاه پنسیلوانیای امریکا، دانش‌آموختۀ کارشناسی جامعه‌‌شناسی دانشگاه تهران و دکتری ایران‌شناسی دانشگاه آکسفورد است. پس از اتمام دورۀ دکتری نیز مدتی به تدریس زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه‌های آکسفورد و سواس (SOAS) مشغول بود. از شمس مقالاتی دربارۀ ایدئولوژی، سیاست، اجتماع و ادبیات و سه مجموعه […]

دلالت‌های ”شاه“ و ”شاهی“ در سرزمین‌های شرقی

عباس احمدوند a_ahmadvand@sbu.ac.ir> Abbas Ahmadvand> دانش‌آموختۀ دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه تهران، دانشیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه شهید بهشتی با تمرکز بر تاریخ فرهنگی سرزمین‌های شرقی به ویژه ایران است. نگارش بیش از 100 مقالۀ علمی چاپ‌شده در مجلات فارسی و انگلیسی و عربی و ده‌ها مدخل دانشنامه‌ای از جمله […]

گرَوش به شاهنامه و حماسه‌های تاریخی در تبریز عهد مغول

جواد راشکی javadrashki@yahoo.com‌> Javad Rashki-Aliabad> دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام در دانشگاه پیام نور تهران و پژوهشگر حوزة شاهنامه‌نگاری و حماسه‌های تاریخی است. تألیف تاریخ‌سروده‌های حماسی زیر سایة شاهنامة فردوسی از جمله تکاپوهای علمی اوست. درآمد هویت‌های اصیل غالباً در بزنگاه‌های تاریخ خود را نمایان می‌سازند. در واقع، هنگامی که هویت به چالش کشیده […]

اثر‌شناسی بدرالزمان قریب

  کتاب انگلیسی Badr al-Zaman Gharib, Analysis of the Verbal System in the Sogdian Language (Tehran‏‫:‫Centre for the Great Islamic Encyclopedia, Centre for Iranian and Islamic Studies‏‫, 2018).   کتاب‌های فارسی یوهانس فریدریش، زبان‌های خاموش، ترجمۀ یدالله ثمره و بدرالزمان قریب (تهران: مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1365). داستان تولد بودا به روایت سغدی، تحقیق […]

نگارش فارسی با کامپیوتر: مروری بر دشواری‌ها و راهکارها

بهروز پرهامی <Behrooz Parhami <parhami@ece.ucsb.ed> (دانش‌آموختۀ دکتری علوم کامپیوتر، دانشگاه یو‌سی‌ال‌‌اِی، ۱۹۷۳) استاد دانشگاه کالیفرنیا در سانتا باربارا و معاون پیشین کالج مهندسی آن است که در حال حاضر به تدریس و پژوهش در رشتۀ معماری و سخت افزار کامپیوتر اشتغال دارد. او عضو برجستۀ انجمن بین‌المللی مهندسان برق و الکترونیک، انستیتوی مهندسی و تکنولوژی، و […]

شراب ایرانی در جام فرنگی: نگاهی به فرم فضایی بوف کور

 رضا قنادان Reza Ghanadan، دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه لنکستر انگلستان، پیش از انقلاب استادیار دانشگاه فردوسی مشهد، مدیرکل روابط فرهنگی و بین‌المللی آن دانشگاه بود. پس از انقلاب در دانشگاه‌های جورج‌تاون، واشنگتن و نیز کالج نُووا به تدریس مشغول بود. او که مسئولیت یکی از برنامه‌های انگلیسی آموزش و پرورش شهر واشنگتن […]

نبرد دو زبان: نقش دهقانان ایرانی در جدال دیرپای پارسی با عربی

محمود فتوحی رودمعجنی <Mahmood Fotoohi Rudmajani <fotoohirud@gmail.com (دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران، 1374) استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد و سردبیر فصلنامۀ نقد ادبی است. مدتی نیز رئیس انجمن نقد ادبی ایران بوده است. علاوه بر صد مقاله در حوزۀ ادبیات فارسی، کتاب‌های نقد ادبی در سبک هندی، نظریۀ تاریخ […]

قنات باستانی وزوان

Hojat Rasouli, “The Ancient Qanat of Vazvan,” Iran Namag, Volume 3, Number 3 (Fall 2018), 31-44. حجت رسولی h-rasouli@sbu.ac.ir> Hojat Rasouli> (دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران، 1374) استاد دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی و سردبیر پژوهشنامۀ نقد ادب عربی است. عمدۀ تحقیقات ایشان بر ادبیات عربی، به‌ویژه ادبیات تطبیقی، متمرکز […]

رعدی در آسمان آبی: انقلاب ایران در اندیشۀ فوکو

بهروز قمری تبریزی <bghamari@illinois.edu> دانش‌آموختۀ دکتری جامعه شناسی از دانشگاه کالیفرنیا، استاد تاریخ و جامعه‌شناسی‌ در دانشگاه ایلینوی است. از ایشان تاکنون کتاب‌های اسلام و دگراندیشی در ایران پس از انقلاب، فوکو در ایران: انقلاب اسلامی پس از عصر روشنگری، و به یاد اکبر: نگاهی‌ از درون به انقلاب ایران به زبان انگلیسی منتشر شده است. قریب چهل سال […]

مخمصة تبانی با مردانگی هژمونیک در «جایی دیگر» اثر گلی ترقی

درآمد پژوهش در زمینة مردان و مفاهیم مردانگی در دهۀ ۱۹۷۰م و در همراهی با پیشگامان نهضت طرفداری از حقوق زنان ظهور کرد. با تأکید بر اهمیت نقش جنسیت -به موازات مسايل نژادی، قومی و طبقاتی- در تحولات جوامع بشری، مردان حامی فمینیسم و بانیان ”مطالعات مردانگی“ (masculinities studies) مباحث خود را بر مبنای مفهوم […]

چشم‌اندازهای متغیر: بررسی تطبیقی مؤلفه‌های مستند و داستانی در آثار عباس کیارستمی

سعید عقیقی مدرس تاریخ سینما، تحلیل فیلم و فیلمنامه‌نویسی در دانشکدۀ سینماتئاتر است و در دانشگاه هنر و دانشگاه سوره نیز تدریس می‌کند. همچنین، فیلمنامه‌نویس و منتقد فیلم است. برخی از آثار فراوان او عبارت‌اند از فریدون گله: زندگی و آثار، بهمن فرمان‌آرا: زندگی و آثار، ترجمۀ فیلمنامۀ سرگذشت آدل ه. از فرانسوا تروفو، نگاهی به […]

نقدی بر فصل ”برآمد و فروشُدِ علم در اسلام“ از کتاب خدا و منطق در اسلام، تألیف جان والبریج

هرمز ابراهیم‌نژاد <Hormoz Ebrahimnejad <h.ebrahimnejad@soton.ac.uk مدرس تاریخ در دانشگاه ساوت‌همپتون در انگلستان است. حوزۀ پژوهشی ایشان عمدتاً بر تاریخ همه‌گیری‌ها و تأثیرات آنها بر مدرن‌سازی پزشکی در ایران متمرکز بوده است و در آخرین کتابشان به بررسی دگرگونی‌های مفهومی و نهادی در پزشکی پرداخته‌اند. برخی از آثار ایشان عبارت‌اند از قدرت و جانشینی در ایران: ابتدای […]

پایه‌گذار جامعه‌شناسی تاریخی ایران: درنگی بر کارنامۀ احمد اشرف

داریوش رحمانیان ‌‌rahmanian.dariush@gmail.com>‌ Dariush Rahmanian> (دانش‌آموختۀ دکتری تاریخ ایران، دانشگاه تبریز) دانشیار تاریخ دانشگاه تهران و مدیر مسئول و سردبیر فصلنامۀ مردم‌نامه است. علت‌شناسی انحطاط و عقب‌ماندگی ایرانیان و مسلمین، تاریخ تفکر سیاسی در دورۀ قاجاریه، و ایران بین دو کودتا از جمله آثار اوست. شماری از مقاله‌ها، جستارها و سخنرانی‌های ایشان در مجموعه گفتارها: فلسفۀ […]

زبان شاعرانه در انقلاب: گذار به نثر در انقلاب ۵۷

امیر احمدی آریان <Amir Ahmadi Arian <‌amir.ahmadi.arian@gmail.com>‌ دانش‌آموختۀ دکتری ادبیات تطبیقی دانشگاه کویینزلند استرالیا، نویسنده و روزنامه‌نگار است. علاوه بر ترجمه‌هایی از آثار پل استر، کارمک مک‌کارتی، پی. دی. جیمز، ای.ال. داکترو، رمان غیاب دانیال و مجموعه داستان درخت عزرائیل و مجموعه مقالاتی در نقد ادبی با نام شعارنویسی بر دیوار کاغذی را منتشر کرده است. […]

ویژگی‌های هنری و معماری کاخ گلستان از نگاه سفرنامه‌نویسان

عباس پناهی ab.panahi76@gmail.com> Abbas Panahi> دانشیار تاریخ پژوهشکدۀ گیلان‌شناسی دانشگاه گیلان و پژوهشگر حوزۀ مطالعات تاریخ ایران عصر صفویه، قاجار و پهلوی است. برخی از مقالات ایشان عبارت‌اند از ”تصویر زن ایرانی در سفرنامه‌های فرانسویان از اوایل قاجار تا انقلاب مشروطه،“ ”بازتاب فرهنگ و اجتماع ایران در سفرنامه‌های اروپاییان،“ و ”تجزیه و تحلیل محتوای نکاح‌نامه‌های […]

دمساز دو کیش

محمدجعفر یاحقی <Mohamad Ja’far Yahaghi <mgyahaghi@yahoo.co.uk استاد ممتاز دانشگاه فردوسی مشهد، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مدیر قطب فردوسی‌شناسی و ادبیات خراسان در دانشگاه فردوسی مشهد و نیز عضو آکادمی علوم، فرهنگ و هنر جمهوری تاجیکستان است. بیش از 60 کتاب تألیف و ترجمه و 350 مقاله منتشر کرده است. در سال 1396، […]

استدلالی ديگر بر دو بُنی (ثنويت) در آیین مزدیسنایی: ترجمۀ فصل هفتم شکندگمانیگ وزار

با ادای احترام به بانوی فرزانه، بدرالزمان قریب، و با تجلیل از خدمات ارزشمند علمی ایشان ژاله آموزگار <Jaleh Amouzegar < jalehamouzegar@yahoo.com  دانش‌آموختۀ دکتری زبان‌های ایران و ادبیات مزدیسنی از دانشگاه سوربن، استاد دانشگاه تهران و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. ایشان نشان شوالیه فرانسه، جایزۀ سرو ایرانی، جایزۀ کتاب سال جمهوری اسلامی، و جایزۀ […]

اساطیر در کاخ اژدها

 اعظم نیک‌خواه فاردقی <Azam Nikkhah-Fardaqi <azam_nikkhah@yahoo.com دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد، مدرس گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی، مدرس از راه دور دانشگاه استراسبورگ، مدرس مرکز آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان دانشگاه فردوسی و ویراستار نشریه‌های علمی‌پژوهشی، کتب فارسی و انتشارات به‌نشر است. مقاله‌های ”رستم‌کُشی یا سهراب‌کُشی؟ بررسی تطبیقی رمان موقرمز […]

حذفیات کتاب صادق هدایت محمود کتیرایی

شهرام آزادیان <Shahram Azadian <sazadian@ut.ac.ir دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران و استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران است. کسانی که به بررسی زندگی و آثار صادق هدایت (1281-1330ش) نویسندۀ نامی ایران علاقه‌مندند می‌دانند که یکی از اصیل‌ترین منابع در این حوزه کتاب صادق هدایت تألیف  محمود کتیرایی است که در سال […]

خط فارسی و خُلق‌و‌خوى ايرانى

Hamid Sahebjami, “The Persian Script and Iranian Temperament,” Iran Namag, Volume 3, Number 3 (Fall 2018), 45-61. حمید صاحب‌جمعی <Hamid Sahebjami <hsahebjami@fuse.net (دانش‌آموختۀ فوق‌تخصص پزشکی دانشگاه جورج واشنگتن، 1973) در 1973 به هیئت علمی کالج پزشکی دانشگاه سین‌سناتی پیوست و تاکنون به تدریس و فعالیت‌های پزشکی، علمی و اداری در این دانشگاه ادامه داده است. در […]